Dziedzictwo Królewskiej Katedry – konserwacja kodeksów pergaminowych ze zbiorów Krakowskiej Kapituły Katedralnej na Wawelu” w ramach programu „Wspieranie działań muzealnych 2026”
W ramach tegorocznego zadania dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaplanowano wykonanie pełnej konserwacji trzech średniowiecznych ze zbiorów Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej na Wawelu.
1) Ms 55, Antyfonarz Katedry Wawelskiej z 1534 r., oprawiony w deski i białą skórę w stylu renesansowym z wytłoczonym herbem Kapituły Krakowskiej. Księga zawiera antyfony, kapituły, oracje i litanie na cały rok liturgiczny i wszystkie godziny brewiarzowe. O dedykowaniu księgi dla użytku Katedry świadczy nie tylko dekoracja oprawy, ale także obecność tekstów liturgicznych m.in. na translację relikwii św. Stanisława i na uroczystość św. Wacława. Świadectwem dziejów są skopiowane nieco później niż korpus księgi teksty liturgiczne na okoliczność wojny i zarazy.
2) Ms 58, Passionale, kodeks pergaminowy, 1489 r.
Passionale z 1489 r. Księga powstała w skryptorium wawelskim, o czym świadczy charakterystyczna dekoracja i zapis liter. Była przygotowana do życia w katedrze, o czym z kolei świadczy nota proweniencyjna na k. 1r. Przekazuje teksty i melodie utworów śpiewanych w czasie liturgii pontyfikalnych. Są to teksty przeznaczone na Triduum Sacrum (cztery Pasje z Ewangelii wg św. Mateusza, Marka, Łukasza i Jana; Lamentacje Jeremiasza, Exultet); teksty używane w czasie Bożego Narodzenia (psalm wezwania i antyfony) oraz oficjum za zmarłych. Kodeks zawiera także noty nowożytne. Świadczy to o tym, że księga powstała przed unifikacją liturgii w czasie Soboru Trydenckiego w XVI w., a była używana także i po Soborze.
3) Ms 233, Officium de sancta Cruce.
Pergaminowy kodeks z końca XV w. był mocowany łańcuchem do pulpitu w kaplicy Św. Krzyża w Katedrze Wawelskiej. Powstał dla pełniącego posługę w tej kaplicy kolegium nosalistów, ufundowanego przez Kazimierza Jagiellończyka w 1473 r. Księga zawiera oficjum o św. Krzyżu, które śpiewane było przez wspomniane kolegium. Księga zapisana jest pismem gotyckim, zawiera tonację neumową. Niemniej ciekawe są dopiski na pierwszych i ostatnich kartach kodeksu z kolejnymi utworami muzycznymi, świadczące o żywotności księgi i późniejszym jej użytkowaniu, także w dobie druku.
Zadanie „Dziedzictwo Królewskiej Katedry – konserwacja kodeksów pergaminowych ze zbiorów Krakowskiej Kapituły Katedralnej na Wawelu” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
Koszt całkowity zadania: 150 000,- zł, wartość dofinansowania: 120 000,- zł, data podpisania umowy dotacyjnej: maj 2026 r.
